Inspraak bij de commissie EMG van de Provincie Brabant
Van WindParken
Op 23 jan 2009 vergaderde de commissie EMG van PS van Brabant over enkele relevante onderwerpen.
Deze tekst van Henk Daalder is gericht aan Brabantse politici, het is een inspraak tekst nav het Brabantse Masterplan Energie.
In mijn inspraak roep ik de Provincie Brabant op, iets, veel meer verantwoordelijkheid te nemen voor de opwekking van duurzame energie. Zoals ze in het verleden vervuilende kolenstroom tot stand brachten, omdat dat toen nodig was. Zo moeten ze nu windparken in de provincie mogelijk maken, omdat dat nu nodig is. En omdat windenergie op het land NU en de komende 10 tot 20 jaar de beste techniek is in de zin van de wet milieubeheer. In het verslag van de informele EMG bijeenkomst in nov 2008, wordt geconcludeerd dat er geen windenergie op het Brabantse land nodig is. Dat is een heel foute dure en contraproductieve bewering. Bovendien in strijd met de bijdrage van 400 MW windenergie die Brabant gaat leveren aan de doelstelling in het huidige regeerakkoord.
Agenda van de commissie EMG op 23 jan 2009
Hoofdlijnen van beleid voor Duurzame Ontwikkeling en Duurzame Energie
Het masterplan Energie is een kans op voorspoed, als we het breder zien dan het probleem fossiele energie.
Het gezonde verstand, te kiezen voor Brabant en de Brabanders die willen samenwerken onze eigen duurzaamheid te realiseren, is uiteindelijk het voordeligst. In Eerlijkheid, Duurzaamheid en Geld. People, Planet en Profit.
Mijn hoofdlijnen zijn niet politiek bepaald, maar gewoon wat de realiteit is, zoals het in het buitenland al jaren gebeurt. Vanuit de techniek, en vanuit de urgentie van het klimaatprobleem, en vanuit de kansen voor de Brabantse economie, nog dit jaar kunnen brabantse bedrijven aan de slag en Brabanders kunnen aan het eind van dit jaar een stuk duurzamer denken en zich daarnaar gedragen, het kan, als U meewerkt.
- Windenergie op het land is het belangrijkst op energiegebied. Omdat dat verreweg het meest kosteneffectief is. En omdat daarmee als enige voldoende duurzame energie kan worden opgewekt. Dit jaar moet U daarvoor de condities creeren.
- Massale woning isolatie. De regel moet zijn dat elke woning die de komende 6 jaar niet gesloopt gaat worden, NU in 2009 geisoleerd gaat worden. De techniek is al jaren te koop, de investering rendabel. Toch blijven veel huurwoningen ongeisoleerd, en net al de Oekraine afhankelijk van gas. Volslagen onnodig, want met isolatie en bouwen met zonnewarmte kan de gas behoefte heel sterk gereduceerd worden. Terugverdien tijd 3 jaar. Waarom doet u niets? Hiermee geeft u alle werkloze bouwvakkers van Nederland werk. Geef desnoods voor elke te isoleren woning een lening die in 6 jaar wordt terugbetaald, of zoiets.
- De ontwikkeling van elektrische voertuigen en componenten daarvoor. Met veel windenergie en winning isolatie verlagen we de kosten. Met elektrische auto's doen we veel meer, schone lucht, volksgezondheid, hightech en gewone werkgelegenheid, en goedkoper rijden. Zorh voor een HTAS EV programma, apart van HTAS want het zijn echt andere bedrijven met andere belangen dan de HTAS bedrijven. We hebben ze al, de EV bedrijven, maar ze moeten nog veel leren.
Windenergie hoofdmoot in Brabants Masterplan Energie
De provincie schrijft aan een Masterplan Energie. De focus ligt nog niet vast, maar die provinciale focus moet natuurlijk Windenergie worden, de soort windenergie waarmee het meest kosten effectief is te verduurzamen. Windstroom met molens op het Brabantse land. Dat wordt Brabants trots. Voor Windenergie geldt nu dat regeren vooruitzien is, met moed en inzicht. Accepteer dat ook Brabanders in meerderheid voor windenergie in de buurt zijn. Dit blijkt uit een onderzoek naar de beleving van windmolens onder een representatieve groep Nederlanders, uitgevoerd in opdracht van VROM in 2008. Het hoort niet bij mijn inspraak, want VROM wil het niet publiek maken. Eigenlijk moet u dat rapport wel lezen.
Het duurzame effect van Windenergie
Windmolens op het land zijn de meest kosteneffectieve manier om duurzame energie op te wekken. Maar meedenken over een eigen windpark in de regio, is ook een duurzaam leerproces. Daarom heeft VROM geconcludeerd dat participatie meer aandacht nodig heeft. Daarom gaat ODE een project doen voor het met voorrang vooruit helpen van windpark initiatieven waar participatie een rol speelt. Eenparticipant die zelf voor de keuze staat en maakt waar zijn windmolen komt, wordt een stukj bewuster en duurzamer. Hetzelfde geldt overigens voor een eigen zonnestorom installatie, maar dat is veel duurder.
Het gaat om het zelf ervaren van de duurzame keus, dat alleen al maakt duurzamer. Dit is ook de filosofie waarmee het ICSE aan de slag gaat in Eindhoven. De provincie zou een wezenlijkebijdrage gaan leveren aan het verduurzamen van Brabant door dergelijke processen actief te steunen.
Windenergie in de buurt: TOP, OK, OCH en NEE
Uit dat onderzoek bleek dat Nederlandse in 4 groepen zijn te verdelen. Zie het als een markt segmentatie.
- De TOP mensen, zij zijn gewoon voor windenergie
- De OK mensen, zij zijn voor windenergie als er ook zakelijk voordeel mee te bereiken is, en als de feiten kloppen.
- De OCH mensen vinden eigenlijk alles goed, wel of geen windenergie, uit zichzelf hebben ze er geen mening over of aandacht voor. Maar als windenergie iets voor de gemeenschap wordt, dan zijn ze voor, zoals bij een windmolen cooperatie
- De Nee mensen, zij zijn altijd tegen. Een kleine groep hiervan, ca 4%, zijn de lawaaiige tegenstanders, die vaak de algemene opinie claimen, en waar helaas de meeste bestuurders naar luisteren.
Verder is opvallend dat 87% van de mensen in de representatieve steekproef, het begrip "dichtbij" alleen mentaal hanteerden. De feitelijke afstand deed er eigenlijk niet toe. Die 87% vond afstanden tussen 400 m en 4 km allemaal dichtbij, en ze hadden er geen last van.
Tot zover de feiten over de beleving van windenergie uit de Nederlandse maatschappij in 2008.
Nu het Masterplan
Ik neem aan, en ik hoop, dat het plan tot doel heeft Brabant te voorzien van een duurzame energie voorziening. En daarbij de Brabanders niet onnodig op kosten te jagen. Tegelijk de duurzame ontwikkeling van de Brabantse samenleving te helpen opbloeien. Condities te scheppen waarbij Brabanders kiezers zullen vinden dat de provincie dat goed en effectief heeft geregeld, zodat die zelfde Brabanders een goed betaalbare duurzame energievoorziening.
Als projectleider "ODE Wind voor iedereen", en als Brabander lever ik daar ook graag een bijdrage aan. Dit project wordt uitgevoerd door de Organisatie voor Duurzame Energie, ODE, Wij zijn een vereniging waarin ook windmolen cooperaties lid zijn, naast ca 1000 gewone leden.
Participatie van burgers is de hoeksteen van een succesvol en acceptabel windpark project. Dat is ook erkend in het project LUW van VROM. De provincie heeft in dat project toegezegd dat er IN Brabant windparken komen met een totaal vermogen van 400 MW. Duurzame stroom voor ca 1 miljoen Brabanders.
Duurzame ontwikkeling via de windmolen cooperatie is ook effectief omdat deelnemers alleen al door het meedoen leren duurzamer te worden. Het masterplan energie voor Brabant moet daarom inzetten op draagvlak voor windenergie. dat kost helemaal niet veel, Windenergie op het land is uitontwikkeld, Windmolens gewoon te koop, alleen wegens succes in het buitenland is er een levertijd van 2 jaar.
Al die andere mogelijke duurzame bronnen, zoals biomassa en zonnestroom zijn leuk, maar hebben een veel te klein potentieel, biomassa, of zijn nog veel en veel te duur. De omvang die de SDE subsidie nu mogelijk maakt is leuk, maar ook realistisch. De budgetten zouden groter kunnen, de tarieven zijn echter te laag. Zowel voor windmolens als Zonnestroom kunt u wat doen, en dat gebeurt ook, maar te weinig. 500 EUR op een zonnestroom installatie van 17.000 EUR is niet echt relevant. Het heeft weinig wervende kracht.
De provincie krijgt veel meer duurzaamheid voor haar geld, als ze dat investeert in de Brabander die een cooperatie wil opzetten. Het leerproces dat die deelnemers doormaken is de crux van duurzame ontwikkeling. Natuurlijk met als eindresultaat energiebesparing en een eigen regionaal, Brabants windpark.
Mooi Brabant
Mooi is subjectief. Voor het lid van de windmolen Cooperatie De Peel of Midden Peelweg, wordt zijn regio een stuk mooier met zijn eigen windmolens, en de omwonenden die daarmee hun eigen duurzame stroom opwekken, zullen er trots op zijn, en het mooi vinden. Maar ik maak me geen illusies, de conservatieven onder u en zij van een vorige generatie, weten vaak te weinig van duurzame energie om het mooi te vinden. Nogmaals. 70% van uw Kiezers zal u dankbaar zijn als u meewerkt aan een eigen windpark in de buurt. Er is genoeg plaats voor duurzame windstroom van het Brabantse land voor alle Brabanders.
Bedrijven moeten maar een park op zee bouwen, of zo lang hun klanten dat nog tolereren, klant blijven bij RWE. Overigens is het stroom etiket van RWE een stuk duurzamer dan dat van Essent. Maar RWE komt dan ook uit Duitsland, waar de overheid echt duurzaam denkt.
Een voorbeeld van een kans is Diesdonk, daar komt eenwaterberging, en dat maakt het gebied heel geschikt voor windmolens, 4 stuks in dit geval. Maar die zijn niet genoeg om de regio Eindhoven duurzaam te maken. Elders in Oost Brabant is echter ruim voldoende plaats, kijk maar op het windparken Wiki. Voorstellen voor cooperatieve windparken in Brabant
Drie problemen voor duurzame ontwikkeling
- het lokaal bestuur
- het vinden van een regionale locatie
- de financiering van de onrendabele top
Het lokaal bestuur moet condities scheppen, zoekgebieden waar Brabanders cooperatieve windmolens zullen bouwen. Hun komst is onontkoombaar, als het lokaal bestuur de bevolking niet sterk financieel wil benadelen. Lokale Politici,ook bij de Provincie, moeten kijken naar de 70% van de Brabanders die achter windenergie staat, en niet naar de 4% die luidruchtig tegen is.
Ik roep U op naar de conferentie "Windenergie en RO" te komen op 19 maart in Rotterdam. Maar ik wil u ook gratis verder informeren in een aparte workshop "Maak Brabant duurzamer".
Locaties worden gevonden door de mensen in de regio en in het gebied zelf wonen. Op de website het Windparken Wiki doe ik al vele voorstellen van mogelijke locaties. De provincie moet hier echter wel veel helderder over zijn. Bijvoorbeeld door zelf inpassingsplannen te maken en die in de betrokken regio in procedure te brengen. Zo kan de provincie organiseren dat gemeentes gaan samenwerken, wat nodig is bij een regionaal windpark.
De financierings condities in Nederland zijn nu slecht, zo niet onmogelijk. Er zijn echter 2 lichtpuntjes. Er kan nu toch niet gebouwd worden omdat windmolens toch niet leverbaar zijn, en er nog geen concrete projecten zijn, die bouwrijp zijn. Daar gaat echter iets aan gebeuren.
Daarnaast door een bij ODE aangesloten windmolen het concept van zelflevering ontwikkeld. Daarmee wordt de subsidie behoefte van wind op het land sterk gereduceerd, wellicht overbodig.
Een schatting van de uiteindelijke prijs voor windenergie voor de komende 20 jaar
- Windstroom uit een eigen windcooperatie met het zelfleveringsmodel, ca 5 cent/kWh
- Windstroom uit een commercieel windpark op het land, 8 cent/kWh
- Windstroom uit een windpark op zee, 16 tot 24 cent/kWh
Door het prijsverschil en het effect van het zelf meedenken in een cooperatie, is het zo belangrijk dat U meewerkt aan het opzetten van windmolen cooperaties, door om te beginnen de mogelijkheid van windparken actief te steunen, en niet als dood paard.
Meer dan windenergie
Hoewel windenergie op het land, gebouwd vanuit brabantse cooperaties heeleffectief zijn, is er meer dan windenergie. In de inleiding noem ik woning isolatie en steun voor elektrische auto's
Doelen horen te zijn dat alle stroom duurzaam wordt opgewekt, dat is ook een helder doel. En het kan ook, als de provincie geen eigenaar meer is van een fossiel energiebedrijf. Met de 3 miljard is een windpark van 600 windmolens te bouwen, duurzame stroom voor alle brabanders en hun elektrische auto's.
Biomassa wordt ook genoemd, maar zoal we dat nu kennen, is het vervuilend en veel te klein om van betekenis te zijn. De statdsregio Eindhoven, levert hooguit energie voor een wijkje in Geldrop.
Met biomassa mag dan wat extra gas worden geproduceerd, de vraag is echter hoeveel dat zal zijn. Algenteelt lijkt een veelbelovende en vooral productieve techniek. Vergeet aub de andere biomassa mogelijkheden, dat levert echt te weinig op.
De provincie moet ophouden zuchtend te tolereren dat hier en daar een plannetje voor 4 windmolens wordt afgeschoten, maar juist de leiding nemen in het mogelijk maken voor de compleet duurzame energievoorziening van Brabant.
Het kan dus het moet
Denk aan het begrip BAT (Best Available Technology) uit de wet milieubeheer. Volgens dat principe moet een potentieel vervuilde activiteit worden uitgevoerd met de best beschikbare technologie om de vervuiling zo veel mogelijk te voorkomen en te beperken. Kolencentrales zijn dan een verboden keus, want we hebben voldoende windenergie tot onze beschikking, gas centrales zijn dan ook geen voorkeur, omdat we voldoende windenergie hebben, we moeten de windmolens alleen wel gaan bouwen.
Ik vraag u mij te helpen, die locaties in Brabant te vinden. Samen met de Brabanders. Nodig iedere Brabander uit mee te doen met een cooperatief windpark in de eigen regio. Behalve dat er dan duurzame opwek capaciteit komt, waar de provincie zich toch al aan gecommit heeft in het klimaatakkoord met het rijk, zijn er door een cooperatief windpark nog andere duurzame voordelen.
Burgers die meedoen met zo'n ontwerp proces voor eenwindpark in de eigen regio, gaan zich realiseren hoeveel er nodig is, en door de afweging die ze onvermjijdelijk moeten maken, komt het duurzaam denken en energiebesparen vanzelf op gang.
Het bouwen van een windpark is een veranderkundig instrument. Benut dat, want de verandering is heel hard nodig, die urgentie blijkt alleen een beetje uit de presentatie van gedeputeerde mevrouw Moons. Dus de provioncie is nog niet zo ver, zU heeft een grote achterstand, En dat kan grote onnodige kosten veroorzaken voor de brabantse samenleving. Grijp de kansen en maak geen naar aardgas smachtend Roemenie van onze regio.
